پایان‌بندی درس فرصتی برای دیدن برداشت دانش‌آموزان است. تکرار سریع همهٔ حرف‌های معلم، لزوماً نشان نمی‌دهد کلاس چه چیزی فهمیده است. یک جمع‌بندی کوتاه و مشخص می‌تواند مفهوم اصلی، شاهد یادگیری و سؤال باقی‌مانده را کنار هم قرار دهد.
یک سؤال مرتبط با هدف انتخاب کنید
اگر هدف مقایسه بوده، بپرسید «کدام تفاوت برای تصمیم شما مهم‌تر بود و چرا؟» اگر هدف توضیح فرایند بوده، یک مرحلهٔ حذف‌شده بدهید تا دانش‌آموز آن را کامل کند. سؤال پایان باید همان کار اصلی درس را در اندازه‌ای کوچک بخواهد.
ابتدا پاسخ فردی بگیرید
یک یا دو دقیقه برای نوشتن، رسم یا ضبط پاسخ کوتاه کافی در نظر بگیرید. بعد چند پاسخ متفاوت را بشنوید. این ترتیب کمک می‌کند جمع‌بندی فقط به پاسخ داوطلبان وابسته نباشد. از همه نخواهید یک جملهٔ یکسان را رونویسی کنند.
جلسهٔ بعد را از پاسخ‌ها بسازید
پاسخ‌ها را به سه گروه تقسیم کنید: فهم روشن، فهم ناقص و نیاز به بررسی بیشتر. لازم نیست هر برگه نمره داشته باشد. برای جلسهٔ بعد یک مثال اصلاحی یا سؤال تازه انتخاب کنید و بگویید این تغییر از کدام ابهام‌ها آمده است.
نمونهٔ اجرایی
بعد از درس منبع خبر، دانش‌آموز یک خبر فرضی با نام منبع اما بدون تاریخ می‌بیند. در برگهٔ پایان می‌نویسد برای بررسی بهتر چه اطلاعاتی کم است و چرا. پاسخ «تاریخ» به‌تنهایی کافی نیست؛ توضیح نقش زمان در برداشت از خبر شاهد دقیق‌تری است.
خطای رایج و راه اصلاح
سؤال «درس را فهمیدید؟» معمولاً اطلاعات کمی می‌دهد. جمع‌بندی بسیار طولانی هم فرصت پاسخ فردی را از بین می‌برد. سه سؤال را زمانی استفاده کنید که کلاس واقعاً وقت پاسخ‌دادن به هر سه را دارد.
تمرین پیشنهادی
برای درس بعد یک پایان پنج‌دقیقه‌ای و یک پایان اضطراری دو‌دقیقه‌ای بنویسید. در هر دو، یک شاهد از هدف اصلی بخواهید. از پیش تعیین کنید پاسخ‌ها را چه زمانی مرور و چگونه دسته‌بندی می‌کنید.
پرسش رایج
آیا سؤال باقی‌مانده باید همان جلسه پاسخ بگیرد؟
خیر. می‌توان آن را ثبت و در جلسهٔ بعد پیگیری کرد. مهم این است که دانش‌آموز بداند سؤال خوانده شده و مسیر پیگیری آن مشخص است.
این راهنما با کمک هوش مصنوعی برای وب‌سایت لیلا علی‌پور تهیه شده است. مثال‌ها و تمرین‌ها پیشنهادی‌اند و گزارش یک کلاس برگزارشده نیستند.