نقشهٔ مفهومی برای آماده‌سازی درس، رابطهٔ ایده‌ها را نشان می‌دهد. تفاوت آن با فهرست نکته‌ها در پیوندهای معنادار است. اگر فقط چند واژه را داخل دایره بنویسیم، هنوز معلوم نیست دانش‌آموز قرار است چه ارتباطی را یاد بگیرد. عبارت روی پیکان‌ها بخش مهم نقشه است.
از سؤال مرکزی شروع کنید
برای درس محله بپرسید «چه چیزی دسترسی به خدمات را آسان یا دشوار می‌کند؟» سپس مفهوم‌های اصلی مانند فاصله، مسیر، زمان و امکانات را انتخاب کنید. همهٔ اصطلاح‌های کتاب لازم نیست وارد نقشه شوند؛ پنج تا هفت مفهوم برای شروع قابل مدیریت است.
پیوندها را به جمله تبدیل کنید
میان «مسیر» و «زمان» فقط خط نکشید. بنویسید «نوع مسیر بر زمان رسیدن اثر می‌گذارد». هر پیوند را به صورت جمله بخوانید. اگر جمله نامفهوم یا بیش از حد کلی است، مفهوم‌ها یا عبارت پیوند را اصلاح کنید.
نقشه را برای پیش‌بینی دشواری استفاده کنید
دو مفهوم نزدیک را پیدا کنید که احتمال اشتباه میان آن‌ها وجود دارد. برای هر کدام یک مثال و یک مورد متفاوت بنویسید. نقشهٔ معلم لازم نیست از ابتدا به کلاس نشان داده شود؛ می‌توان از دانش‌آموزان خواست بعد از فعالیت بخشی از آن را بسازند.
نمونهٔ اجرایی
در درس خبر، چهار مفهوم «ادعا»، «منبع»، «شاهد» و «زمان انتشار» را به هم وصل کنید. پیوند پیشنهادی: منبع ادعا را منتشر می‌کند؛ شاهد به بررسی ادعا کمک می‌کند؛ زمان انتشار در تفسیر موقعیت نقش دارد. حال یک خبر فرضی بدهید تا دانش‌آموز جای اطلاعات گمشده را روی نقشه پیدا کند.
خطای رایج و راه اصلاح
نقشهٔ بسیار شلوغ به پوستر تزئینی تبدیل می‌شود. رنگ و شکل باید نقش مشخصی داشته باشند. همچنین رابطه‌های قطعی را از رابطه‌های وابسته به شرایط جدا کنید؛ هر خط به معنی علت مستقیم نیست.
تمرین پیشنهادی
برای درس آینده شش مفهوم انتخاب کنید. پنج پیوند را به جمله بنویسید و یکی از جمله‌ها را با یک مثال واقعی یا فرضی بررسی کنید. سپس یک پیوند ناقص برای فعالیت دانش‌آموزی باقی بگذارید.
پرسش رایج
آیا می‌توان نقشه را با کاغذ ساخت؟
بله. کارت‌های جدا و نخ یا پیکان کاغذی جابه‌جایی مفهوم‌ها را آسان می‌کنند. ابزار دیجیتال شرط استفاده از این روش نیست.
این راهنما با کمک هوش مصنوعی برای وب‌سایت لیلا علی‌پور تهیه شده است. مثال‌ها و تمرین‌ها پیشنهادی‌اند و گزارش یک کلاس برگزارشده نیستند.